Tükenmişliğe karşı dijital detoks: ekran bağımlılığından kurtulma rehberi

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, dijital cihazlardan bilinçli bir şekilde uzaklaşmanın, modern çağın en büyük sorunlarından biri olan tükenmişlik sendromunu önlemede kritik rol oynadığını belirtti.

Ne Zaman "Dur" Demeli?

Dijital detoksun tablet, bilgisayar ve televizyon gibi cihazlardan planlı bir uzaklaşma süreci olduğunu ifade eden Çevirir, müdahale edilmesi gereken noktayı şu sözlerle özetledi: “Sosyal işlevsellikte, mesleki yaşamda, uyku düzeninde veya iştahımızda bozulmalar gözlemlediğimizde, dijital detoks zamanı gelmiş demektir. Aksi takdirde hayat kalitemiz ciddi şekilde düşebilir.”

İş Sonrası Dijital Mesafe Şart!

Özellikle ekran başında çalışanlar için mesai bitiminde cihazlarla bağı koparmanın önemine değinen uzman, kişinin kendini sadece işi üzerinden tanımlamaması gerektiğini vurguladı. Uzun ekran sürelerinin uyku döngüsünü bozduğunu ve kişiyi sürekli bir haz arayışına soktuğunu belirten Çevirir, “Yemek yerken telefona bakmak bile yemeğin tadını almayı engeller ve deneyimi sadece tüketim odaklı hale getirir,” dedi.

Hormonal Denge ve Uyku Kalitesi

Ekran sürelerinin serotonin ve dopamin dengesi üzerinde doğrudan etkisi olduğunu kaydeden Çağrı Akyol Çevirir, bağımlılık seviyesi yüksek olanların kullanımı aniden kesmek yerine kademeli olarak azaltmasını öneriyor. Bu yöntem, "rebound etkisi" denilen aşırı tüketim riskini azaltırken; odaklanmayı artırıyor, kaygıyı yönetmeyi kolaylaştırıyor ve REM uykusuna geçişi destekliyor.

Çocuklarda Akademik Başarıyı Tehdit Ediyor

Aşırı dijital içeriğin çocuk ve ergenlerde dikkat eksikliği, hiperaktivite ve sosyal ilişki zayıflığına yol açabileceği uyarısını yapan Çevirir, gerçek sosyal ilişkilerin bireyin sorumluluk almasını sağladığını hatırlattı. Dijital dünyadan uzaklaşıp gerçek yaşamın içinde olmanın kişisel gelişim ve zihinsel sağlık için hayati önem taşıdığını belirterek sözlerini tamamladı.