Konut üretimi geriledi

Ülke genelinde yeni konut inşası için verilen ruhsatlarda gerileme sürüyor. Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, 2022 yılı ikinci çeyreğinde belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen yapıların bina sayısı yüzde 7.5, daire sayısı yüzde 15.3, yüzölçümü yüzde 7.8 azaldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ruhsat verilen yapıların toplam yüzölçümü 29.3 milyon metrekare olurken, bunun 15.6 milyon metrekaresi konut oldu. Nisan-haziran dönemini kapsayan ikinci çeyrekte 28 bin 249 bina ve 133 bin 424 daire için ruhsat düzenlendi. Yılın ilk yarısına bakıldığında ise ruhsat verilen daire sayısı toplam 261 bin 581 oldu. Oysa sektör temsilcilerine göre ülke genelinde yıllık 750-800 bin yeni konuta ihtiyaç var. İhtiyaç kadar üretim olmaması piyasada arz talep dengesini bozarken, fiyat artışını da beraberinde getiriyor.

MÜSTAKİL KONUT İLGİSİ

Belediyeler tarafından 2022 yılı ikinci çeyreğinde yapı ruhsatı verilen yapıların kullanma amacına göre en yüksek yüzölçümü payına 18.3 milyon metrekare ile ‘iki ve daha fazla daireli’ ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bunu 2.9 milyon metrekare ile ‘sanayi binaları ve depolar’ izledi. Öte yandan pandemi ile birlikte değişen talepler alınan ruhsatlara da yansıdı. Müstakil yapılara ilgi artınca inşası da hız kazandı. 2022 yılı ikinci çeyreğinde 2.6 milyon metrekarede yaklaşık 12 bin müstakil yapı için ruhsat verildi. Tüm yapı tipleri içinde müstakil yapıların yüzölçümü payı yüzde 8.9’a kadar çıktı. 2019’da bu oran yüzde 4.4 seviyesindeydi. Ruhsat verilen müstakil yapı sayısı 2019’da yaklaşık 16 bin olurken, 2020’de 32 bini, 2021’de 54 bini aştı. Bu yılın ilk yarısında ise yaklaşık 23 bin oldu.

 

ARZI ARTTIRACAK ADIMLAR ATILIYOR

Konut üretimi 2019 yılından bu yana ihtiyacın gerisinde kaldı. 2016 yılında 1 milyon, 2017 yılında 1.4 milyon daire için ruhsat alınmıştı. O dönem konutta balon tartışmaları yapılırken üretim hızla gerilemeye başladı. 2018 yılında 669 bin, 2019 yılında 320 bin, 2020 yılında 555 bin, 2021 yılında ise 721 bin daire için ruhsat alındı. 2021’de toparlanma başlasa da ortalama konut üretimi 2 yıl olduğu için henüz o konutlar hepsi tamamlanıp piyasaya sunulmadı. Öte yandan son aylarda konutta arz problemini çözmeye yönelik önemli adımlar atılıyor. Önceki gün yapılan yönetmelik değişikliği ile atıl olan 4 milyon metrekare ofisin konuta dönüşmesinin önü açıldı. Bu da 50 bin yeni konut anlamına geliyor. Önümüzdeki ay Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi ile Emlak Konut öncülüğünde yeni bir konut kampanyasının açıklanması da bekleniyor.

2. çeyrekte 22 bin 398 daire ile en çok ruhsat İstanbul için düzenlendi. İstanbul’u 11 bin 73 ile Antalya ve 9 bin 181 daire ile Ankara izledi.